Tellizade Vehbi ve Urfi-i Şirazi Divanı Şerhi

Her edebî eser, içinden çıktığı cemiyetin düşünce yapısının, hislerinin, hayatı algılayış biçiminin en muşahhas örneği olup cemiyetin kültürel hafızasını bünyesinde barındıran gizli hazineleridir. Fakat bu hazineler, bir müessirin eseri olduğundan, müessirinin yüksek ilim ve kavrayışı ya da iktizâ-yı hâl kullanmış olduğu mecazî, işarî, remzî dilden katman katman perdelidir. Bu yüzden herkes bu perdeleri açmaya muktedir olamaz, zira bu perdeleri açıp bu hazinelerin künhüne varmak belirli bir maharet ve istidada sahip olmayı gerektirir. Bu noktada devreye şerhler ve “gönlü şerhâ şerhâ” olmuş “kalbi inşirâh” edilmiş şârihler girerler. Zira onlar, “perde açıcı” olarak meşrep ve tıyneti, bilgi birikimi, donanımı, zekâ ve kavrayış düzeyi, yaşadığı kültürel ortamı ve olaylara bakış açısı bu hazineleri anlamaya müsait olmayanlara bu hazinelerin/edebî eserlerin müşkil olan yerlerini izah eder, müphem mefhum ve mazmunlarını tavzih ederler. Ortaya konulan bu şerhler sayesinde insanlar, camla elması birbirinden tefrik edebilir ve bu nispette de sahip oldukları hazinelerin kıymetini kavrarlar. İşte ifade ettiğimiz bu gayenin yüzlerce ürününden sadece biri olan ve hayatı hakkında edebiyat tarihlerinde herhangi bir bilgiye tesadüf edemediğimiz Urfalı Tellizâde Vehbî tarafından 1076/1666 yılında yazılan Şerh-i Dîvân-i Urfî isimli eser, her ne kadar kendisi Fars olsa da klasik Türk edebiyatımıza en büyük tesiri yapan Urfî-i Şîrâzî’nin cevherini ve kıymetini göstermesi açısından hayli önemli bir eserdir. Böylesi mühim bir eseri tozlu kütüphane raflarından kurtarıp, okuyup yazılı hale getirmek; bilim dünyasına tanıtmak ve kıymetlerini göstererek şerh edebiyatımızın her geçen gün artan müktesebatına bir katkıda bulunmuş olmak ise bizim tek bahtiyarlığımızdır.   (Tanıtım Bülteninden)  )