Tacüşşeria’nın En Nihayesi ve İslam Aile Hukuku (Tahkik ve Değerlendirme)

İlk dönem Hanefî fıkhının temel metinlerinden el-Hidâye’nin en eski ikinci şerhlerinden Nihâyetü’l-kifâye li-dirâyeti’l-Hidâye, Hanefî fakihi Tâcü’şşerîa Ömer b. Ahmed el-Mahbûbî’nin (v. 709/1309) “kavlühû” tarzındaki açıklamalarıyla el-Hidâye’nin kapalı ifadelerini sade, anlaşılır ve sistemli bir üslupla şerh etmiştir. Elinizdeki çalışma; eserin Nikâh, Rada‘ ve Talâk bölümlerini ilmî tahkik usulüyle hazırlamakta, mezhebin içtihat ve tercihlerini “ve ‘aleyhi’l-fetvâ / ve bihî yüftâ” gibi ibarelerle Hanefî mezhebi bağlamında izini sürerek yer yer Şâfiî ve Mâlikî görüşleriyle de mukayeseli biçimde ortaya koymaktadır.Metin, dünya kütüphanelerinde tespit edilebilen 36 nüsha (Türkiye’de 30) içinden seçilen 4 nüsha karşılaştırılarak kurulmuştur. Asıl nüsha, müellif nüshasıyla mukabele edilerek istinsah edilen Fatih Millet Ktp. Feyzullah Efendi Koleksiyonu (762/1360) olup; İzmir Millî Ktp. (714/1314), Süleymaniye Fatih (713/1313) ve Kadızâde Mehmed Efendi (912/1507) nüshalarıyla karşılaştırılmıştır. Çalışma; ayet-hadis tahriçleri, kişi-yer adları ve şiirler için indeks, Istılah açıklamaları verilmiştir. Türkçe dirâse kısmında dipnotlarda İSNAD ve tahkik metni İSAM tahkikli neşir esaslarına riayet edilerek yazılmıştır.Nihâyetü’l-kifâye’nin tahkiki, sadece metnin sıhhatini temin etmekle kalmıyor; Buhara Sadruddin-zâde Mahbûbî âlimler ailesine dair yeni verilerle Hanefî düşünce tarihine de ışık tutuyor. Klasik metinlerle çalışan araştırmacılar, fıkıh öğrencileri ve aile hukuku alanında tarihî-mezhebî arka planı merak edenler için güvenilir bir başvuru.