Son Dönem Eş'ari Kelamcıları

Elinizde bulunan kitap, mezhep hikâyemizin Eş‘arî ayağını tanıtmayı ve okuyucuyuEş‘arîler, onların ilişkileri, amaç ve gündemleri hakkında bilgi ve fikir sahibi kılmayıamaçlamaktadır. Burada Eş‘arî tarafgirliği, telkin ve övgüsü yapılmadığı gibi aleyhtarlığıda söz konusu olmamış; mezhepler tarihi yöntemi olan objektif olma ve analitik biçimdedeğerlendirme esas alınmıştır. Mezhepler tarihi yöntemine göre sadece nakletmekveya eleştirmek yahut övmek bilim değildir. Nakletmenin yanı sıra çapraz okumalarlaarka planı gösterip değerlendirmek, temellendirmek ve bağlantılarını ve boyutlarınıgöstermek de gerekmektedir. Elinizdeki kaynak da tam olarak bu zeminde ve buprensiple hazırlanmıştır.Kitapta başlangıcından bugüne Eş‘arîlik çemberinde duran veya buraya katkı sunanulema tanıtılmaktadır. Eş‘arî gelenek içerisinde yer alan veya öyle olduğu bilinen bütünâlimleri ve görüşlerini ayrıntılarıyla vermek bu çalışmanın, öngörülen kapsamını aştığıiçin bu gelenekte iz bırakmış âlimlerin biyografi ve görüşlerini vermekle yetindik.Eserde, Eş‘arî âlimlerin biyografileri, eserleri ve düşünsel gündemleri kısaca ele alınmış;Eş‘arîliğe katkılarına ve dolayısıyla mezhepler tarihindeki konumlarına değinilmiştir.Bir başka ifadeyle bu çalışma, meşhurların yanı sıra Tabakât eserlerinde yalnızca birkaçcümle ile zikredilen fakat Müslüman ilim geleneğine önemli katkılar sunmuş çoksayıda âlimi kapsayarak kronolojik biçimde Eş‘arî kelamcıların tanıtımını yapmaktadır.Tanıtımı yapılan birçok ismi ilk defa gün yüzüne çıkarmakta olan eserimiz, dört anabaşlıktan oluşmaktadır. Genelde Kelâm ve Mezhepler Tarihi akademisyenlerinin yazdığı,klasik ve çağdaş dönemden 200’den fazla kelamcının: 1- hayatını ve yaşadığı ortamı2- eserlerini ve hakkındaki çalışmaları 3- düşüncelerini ve bunların tartışmalarını4- Eş‘arî geleneğe katkılarını (mezhepler tarihindeki yerini) irdelediği bu çalışmayıbüyük bir emek ve titizlikle hazırladık. Buna göre eserimiz dört sacayağından oluşmaktave günümüz uleması sayılan yazarlar, her bir başlığı diğerine feda etmeden veyabirinin diğerini gölgelemesine müsaade etmeden altını akademik bir titizlik ve analitikbir ruhla doldurup değerlendirmiş durumdadır.120 kadar akademisyen âlimin katıldığı bu çalışma, Türkçe yazılmış önemli birTabakât-Terâcim ve kısmen Mu‘cem ile Cerh/Tadil ve Ensablar gibi biyografik bir eserdir.Hatta hocalarımızın perspektifi ile bu eserimiz: 1- menkıbe ve mitolojiden arınmış2- sırf nakil ve takdir veya tenkid ile yetinilmeden hazırlanmış, sahasında mümtazbir kaynak niteliği taşımaktadır.