Paulikanların Tarihi Ermenistan ve Bizans İmparatorluğu Doğu Yerleşkelerinde Paulikanizmin Kökenleri ve Gelişimi Üzerine Bir Çalışma

Paulikan Tarihi hakkındaki genel kabul gören yorumu yenidendeğerlendirme düşüncesi bana ilk kez Profesör Austin P.Evans tarafındanColumbia Üniversitesi’nde ortaçağ heretikleri üzerine yapılan birseminerde bizzat kendisi tarafından dile getirilmişti. Konu hakkındaçalışan diğer araştırmacıların da karşı karşıya kaldığı temel problemlekısa sürede ben de yüzleşmek zorunda kalmıştım. Bu problem Yunan veErmeni kaynaklarının yarattığı çelişkili ikili yapı ve Ermeni kaynaklarınınönerdiği şekliyle Paulikanizm’in gnostik-düalist bir tarikat görüntüsüyleuyum içinde olmayışı yüzünden ortaya çıkmaktadır. Elinizdeki çalışmadaana hedef Paulikanizm’in kökenleri, doğası ve tarihçesi üzerine mevcutkaynakların tümünün yeniden değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir.Doğası gereği böylesi bir çalışmanın kesinlik içermeyen ve parçalarhalinde bir yapıda olması ve kuşkusuz eldeki kanıtların da yetersizliğideğerlendirildiğinde mevcut problemlerin bazıları için kesin kenarlarıolan bir çözüm üretilememiş olması normal karşılanmalıdır. Buçalışmadaki temel amaç Paulikanizm’in Ermenistan, Fırat havzası ve(Constantinople) İstanbul’daki erken dönem gelişimi hakkındaki mevcutbilgiyi bir araya getirmektir.