Mekan Tarih ve Kültür Sarmalında İnsan

Hayat morfolojisi en yalın ve primitif halde bulunsa bile, insanın kendi mihverietrafında oluşturduğu bir kültür küresi mevcut olmuştur. İbn Haldûn’uno ünlü tespitine uyarak, coğrafya ve iklimin onun dünyevi varoluşsalyazgısının kabaca sınırlarını teşkil ettiğini benimsesek dahi, buna rağmen insanınkendi varoluşsal enerjisi ve varlık potansiyelinin sınırsız bir yelpazede atılımı (l’élanvitale) ve açımlanması sebebiyle, bu insani var olma motivasyonu, zihnî, akli iradehakikati ve özü hep bu fizik ve tabii sınırları zorlamış, kendi yolunu ve akışınınyönünü özgün ve öznel bir biçimde tayin etmiştir. Tıpkı suyun, ne pahasına olursaolsun, kendine bir yol, bir güzergah açması gibi.Zaman zaman dillerde virdeden ‘Şerefü’l-mekân bi’l-mekîn: Bir mekânın/beldeninşerefi ve değeri, orada bulunanlar sayesinde gerçekleşir’ ifadesi de, mekâna yerleşmiş,yani ‘mekîn olanın, yaşam tarzı ile varlık paradigmasını; merkezden çevreyebir yelpaze halinde nesneler, canlılar, insanlar, toplumlar, hatta tüm doğa ve kainatile olan münasebetlerinden de bahseden kültürel kompartımanlarını oluşturmadabaşlıca amil ve kurucu olarak insana işaret etmiş; böylece de insanı merkeze alıyorise de, mekânlar ve coğrafyalar da, birey ve toplumlar nezdinde tahmin edilemeyennice kurucu ve inşa edici, hatta ibda’/yaratıcılık ve harikuladelik imkânları ve buluşmarotaları; varlığını ifşa ve uzak noktalara taşıma tutkusu barındırmıştır sinesinde..Ya da tam aksine, uzaklardan oraya doğru nida ve intikaller ile pek çok yeni sentez,yeni bakış ve yükseliş vesilelerini de kendinde bulunduruyordur daima.. Yani mekânve coğrafya, kendisine gelen farklı yaşamlar, düşünceler, hayat tarzları, estetik vesanat anlayışları, yemek ve tüketim alışkanlıkları vb. şeylerle bütünleşerek bambaşkakazanımların da gücüyle, yeni boyutlarda ve ifade biçimlerinde varlığını belirginleştiripifşa etme; yeni diyalog ve bütünleşmelere köprüler kurup, derinlerdenyol alan devinimlerle, bir ağacın kılcal kökleri gibi, yeryüzü coğrafyasında pek çokgelişme, varlıkça çoğalma imkânları biriktirmektedir.İşte, Mekân Tarih ve Kültür Sarmalında İnsan başlıklı bu kitap da, değişik şeylerleolan münasebetleri bağlamında hergün daha iyi tanımaya çalıştığımız ‘İnsan’ sırrına,onun varoluşsal bir hamur halinden kararlı ve stabl varlık olmaya doğru yolculuğunda,tarih, insan, mekân ve kültür eksenli özgün yaşınmışlıklar eksenindenbizlere bir projeksiyonda bulunma amacını hedeflemektedir.