Larry Laudan'ın Bilimsel İlerleme Anlayışı

Bu çalışmada bilim tarihi ve felsefesi açısından önemli bir yer teşkileden ve son yüzyıllarda bilginin doğasına dair öne çıkan konulardanbilimsel ilerleme ele alındı. Bilimsel ilerleme’nin genel olarak çağdaş bilimfelsefecileri tarafından nasıl ele alındığı, özelde ise Larry Laudan’ınbilimsel ilerleme anlayışı İlerleme ve Sorunları adlı eseri esas alınarakgenel hatlarıyla ortaya konulmaya çalışıldı. Laudan’ın kuram anlayışı,bilimsel problemlere yönelik tanım ve tasnifi ile bir bilimsel ilerlemekuramının oluşumuna yönelik önermiş olduğu modelin temel görüşleriöne çıkar. Şöyle ki bilimin en genel anlamda tek bir bilişsel amacınınproblem-çözme olduğunu savunan Laudan, bilimsel ilerlemenin doğasınınproblem-merkezli bir model olan problem-çözücülüğü açısındannasıl tamamen faydalı bir şekilde ele alınabileceğinin yollarını gösterir.Buna göre rasyonellik ile bilimsel ilerleme birbirinin muadili olmayıpher iki kavrayış hususen birbirinden ayrıştırılmalıdır. İlerlemeyi kendiiçerisinde yaklaşıklık, kendini düzeltme süreci içerisinde zamanlagitgide doğruluğa ulaşma olarak gören genel görüşü değiştirmek ister.Laudan, bu genel anlayışı rasyonelliğin ilerlemeciliğe sonradan eklemlenenerekoluştuğunu göstermek suretiyle tamamen değiştirme yolunagirer. Laudan, araştırma gelenekleri ismini verdiği bu ilerleme kuramımodelini, bir yandan bir ilerleme kuramı olma yolunda geliştirirken diğeryandan da çağdaşı olan Kuhn’ un paradigma ve Lakatos’ un bilimselaraştırma programları metodolojisi gibi farklı kavramsal taslaklar ile butaslakların teklif ettiği ilerleme kuramlarının eksikliklerini, sorunlarınıgöstererek, bilimsel ilerleme kavrayışını gündeme getirir.