Kıraat İlminde Şaz Meselesi

Kıraat disiplininde en çok tartışılan konuların başında anlam temelli değişimleri, içerik karmaşası, Kur’âniyeti meselelesi ve tanım problemleriyle dinamik bir yapı arz eden “şâz kıraat meselesi” gelmektedir. Söz konusu kıraatlerin bu denli tartışılmalarının pek çok sebebi sayılabilir. Bunların başında; yanlış ve birbirinden farklı birçok tanımın yapılması, sınırlandırma faaliyetleri, yedi harf ve lehçe etkileri, yedi ve on kıraatin mütevâtir/sahîh olarak kabul görülüp bunların dışındakilerin ise şâz kıraat adı altında çoğunlukla sorgulanmadan reddedilmeleri gibi meseleler gelmektedir. Bundan dolayı şâz kıraatlerin doğru bir şekilde tanımlanıp taksim edilmeleri ve Kur’âniyet vasıflarının netleştirilmeleri gerekmektedir. Elinizdeki bu çalışma ile şâz kıraatler hakkında bir “çatı tanım”ın yapılmasının ardından makbul-merdûd şeklinde orijinal ve zorunlu bir taksim ile konu gerekçeleriyle temellendirilmiştir. Bu doğrultuda söz konusu kavramın kıraatler arasındaki yerinin net bir biçimde tespit edilmesi ve fıkhî açıdan doğuracağı sonuçların netleştirilmesi hedeflenmiştir.