Kaputt

´Kaputt korkunç derecede acı ve neşeli bir kitaptır: Bu acı neşeyi ben Avrupa´nın savaş yıllarındaki manzarasında buldum. Kitabın kahramanları arasında savaş sadece ikinci derecede bir rol oynar. Aslında, bu öykünün içinde savaş bir bahaneden, bir vesileden ibarettir ama, kaçınamadığımız vesileler alınyazısından başka bir şey olmadığına göre, savaş da bu kitapta bir alınyazısı rolü oynuyor demektir. Diyebilirim ki, savaş bu kitabın kahramanlarından biri değildir; daha ziyade bir seyirci rolündedir: bir manzaranın seyirci olduğu anlamda, bir seyircidir savaş.´