Hadislerin Kabul Ölçütleri

Bu eser, İslâm düşünce tarihinde hadislerin kabul ve reddi meselesini, Sünnî geleneğiniki temel yaklaşımı olan Ehl-i Hadis ve Hanefî usulü çerçevesinde karşılaştırmalıolarak ele almaktadır. Kur’ân-ı Kerîm’den sonra İslâm’ın ikinci temel kaynağı kabuledilen hadisler, sübût bakımından Kur’an ayetleriyle aynı kesinliğe sahip olmadığından,Hz. Peygamber’e aidiyetleri ve bağlayıcılıkları konusunda farklı değerlendirmeölçütleri geliştirilmiştir. Bu durum, hadislerin kabulü ve reddi hususunda ekoller arasındametodolojik ayrışmalara yol açmıştır.Çalışmanın temel amacı, Ehl-i Hadis ve Hanefî usulcülere göre hadislerin hangi ölçütleregöre kabul veya reddedildiğini sistematik biçimde tespit etmek ve bu ölçütlerimukayeseli olarak incelemektir. Bu çerçevede eser, klasik hadis tenkidi kavramındanziyade “hadislerin kabul ölçütleri” kavramını merkeze almakta; uygulamada zayıf olduğuhâlde kabul edilen veya sahih şartlarını taşıdığı hâlde reddedilen rivayetleringerekçelerini açıklamayı hedeflemektedir.Eser, giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konunun önemi, amacı,kapsamı ve kavramsal çerçevesi ele alınmakta; Ehl-i Hadis, Hanefî usulcüleri, hadis,sünnet, haber, rivayet, isnad ve metin gibi temel kavramlar açıklanmaktadır. Birincibölümde hadislerin kabul ölçütleri; râviyle ilgili ölçütler (adâlet ve zabt), isnadlailgili ölçütler (ittisal, inkıtâ ve illet) ile metin ve muhtevayla ilgili ölçütler başlıklarıaltında, her iki ekolün yaklaşımı doğrultusunda incelenmektedir. İkinci bölümde isekabul ölçütlerine göre hadislerin sınıflandırılması ele alınmakta; makbul ve merdudhadis kavramları, Ehl-i Hadis ve Hanefî usulüne göre değerlendirilmekte ve bu ayrımınfıkhî-pratik yansımaları tartışılmaktadır.Sonuç olarak eser, hadis usulü ile fıkıh usulü arasındaki metodolojik ilişkiyi ortayakoyan, ekoller arası farklılıkları nesnel biçimde analiz eden ve hadislerin kabul ölçütlerinedair literatüre bütüncül bir katkı sunan önemli bir akademik çalışmadır.