Divan Dünyasında Şair Atışmaları

Klasik Türk Edebiyatında şairlerin şiir aracılığıyla kendilerini savundukları veya başkalarına saldırdıkları örnekler pek çoktur. Şairin rakibi şair değilse nasıl bir karşılık aldığını bilmek pek mümkün değildir. Eğer hicvedilen kişi nüfuzlu ve yetkili biri ise şair azlettirilmiş, sürgün ettirilmiş daha kötüsü katlettirilmiş olabilmektedir. Bu tarzda yazılan şiirlerin muhatapları şair olunca ise ortaya edebî bir malzeme çıkmaktadır. Rakip, şair olunca doğal olarak alınan cevap veya karşılık şiir şeklinde olmaktadır. Şüphesiz, her iki tarafın şair olduğu nükteli atışma sayısı azımsanmayacak kadar çoktur. Bunlar, şairlik kudretine veya şiirin kalitesine yönelik olduğu gibi şairin kişiliğine, ailesine, mesleğine vs. özelliklerine yönelik de kaleme alınmışlardır. Bu eserde yüz elli civarında örnek; on altı başlık hâlinde sınıflandırılarak paylaşılmış, şiirlerin imlâsı alıntılandıkları kaynaklardaki şekliyle verilmiş ve müstehcen ifadelerin bazı harfleri noktayla gösterilmiştir. Sürç-i lisanımızı hoş gör yâ hû…