Dinselleşme, Mezhepleşme ve Ahlakîleşme

Bu çalışma, Caferi topluluğunun din algısını, mezhep kimliğini ve Sünnîmezhebe yönelik tutumlarını psiko-sosyal bir perspektiften incelemeyiamaçlamaktadır. Araştırmada dinselleşme, mezhepleşme ve ahlakîleşmesüreçlerinin tarihsel, sosyolojik ve psikolojik temelleri ele alınmış;özellikle Türkiye’de yaşayan Caferilerin dinî kimlik inşa biçimleri, bilinçaltıaktarımlar ve toplumsal etkileşimler bağlamında analiz edilmiştir.Kavramsal çerçevede mezhep olgusunun tarihsel gelişimi, Sünnî ve Şiîgeleneklerdeki farklı anlamlandırma biçimleri, Şia’nın ortaya çıkış süreci,imamet doktrini ve Caferi fıkhının temel özellikleri değerlendirilmiştir.Çalışma, aynı zamanda mezhepler arası gerilimlerin epistemolojikve ontolojik temellerine de dikkat çekerek, bireylerin dinî aidiyet vekimlik oluşturma süreçlerinde sosyo-psikolojik etkenlerin belirleyiciliğinivurgulamaktadır.Araştırmada nitel yöntem kullanılmış; Caferi bireylerle yapılan yarı yapılandırılmışgörüşmeler yoluyla veri toplanmıştır. Elde edilen bulgular,Caferilerin din algısının yoğun şekilde imamet doktrini etrafındaşekillendiğini, mezhebi kimliklerinin tarihsel travmalar, kolektif hafızave sembolik değerlerle güçlendiğini göstermektedir. Katılımcılar, Sünnîmezhebe yönelik değerlendirmelerinde genel olarak saygılı fakat mesafelibir tutum sergilemekte; kız alıp verme, sahabe algısı ve ibadetpratikleri gibi konularda belirgin farklılaşmalar ortaya çıkmaktadır.Çalışma, mezhebi kimliklerin yalnızca teolojik farklılıklardan ibaretolmadığını; bireyin psikolojik ihtiyaçları, toplumsal aidiyeti, tarihselhafızası ve kültürel konumu tarafından şekillenen çok katmanlı yapılarolduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda araştırma, Türkiye’dekiCaferi topluluğunu hem sosyolojik hem psikolojik boyutlarıyla ele alarakliteratüre özgün bir katkı sunmaktadır.