Cumhuriyetin 100. Yılında Planlama

Cumhuriyet’in yüzüncü yılı, kentlere ve planlama pratiğine bakarken “başardıklarımızı” sıralamaktan ziyade, planlamanın tarihsel süreç içerisinde neyi kaybettiğini, hangi değerlerden uzaklaştığını ve bugün neyi yeniden kurma potansiyeli taşıdığını sorgulamayı gerektiriyor. Cumhuriyet’le birlikte ortaya çıkan köklü paradigma değişimi, planlama disiplininin kurumsallaşmasını hızlandırmış; ancak geçen bir asır boyunca yaşanan ekonomik, politik ve toplumsal dönüşümler, planlamayı kimi zaman modernleşmenin taşıyıcısı, kimi zaman siyasal tercihlerin bir aracı, kimi zaman da sistematik biçimde devre dışı bırakılması gereken bir engel haline getirmiştir.Cumhuriyetin 100. Yılında Planlama, planlama disiplininin varoluşsal değerlerinin yeniden sınandığı; plansızlığın mekânsal, toplumsal ve ekolojik sonuçlarının giderek derinleştiği tarihsel bir eşikten seslenmektedir. Mesleğimizin bu eşikte nasıl yeniden düşünülmesi gerektiğini meslektaşlarına açıkça sorarken; kurumsallaşan plansızlık, merkezileşen karar alma süreçleri, sosyal devletin geri çekilişi ve piyasa temelli kentleşme politikaları, derinleşen eşitsizlikler ve ekolojik yıkım karşısında kamusal aklın, toplumsal adaletin ve insan-doğa ilişkisinin neden yeniden inşa edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda kitap geçmişi idealize etmek yerine, Cumhuriyet’in yüz yıllık kentleşme ve planlama pratiğini eleştirel bir gözle değerlendirerek; bugün içine sıkıştığımız krizlerin tarihsel kökenlerini görünür kılmaya çalışmaktadır.Burada anlatılanlar yalnızca bir dönem okuması değil, aynı zamanda bir kayıt, bir tanıklık ve bir sorgulamadır. Planlamanın bütüncül, ilişkisel ve toplumcu perspektifinin sistematik olarak dışlandığı bu dönemde, mesleki etik, bilimsel bilgi ve kamusal sorumluluk etrafında yeniden söz söylemenin gerekliliğine yapılan kolektif bir çağrıdır.