Bugünkü Harplerin Başlıca Demografik Etkileri

I. Dünya Harbi, toplumları iktisadi, siyasi ve askerî açıdan etkilediği gibi sosyal yaşamı özellikle ülkelerin nüfus yapısını da önemli ölçüde etkilemiştir. Liebmann Hersch, dilimize Bugünkü Harplerin Başlıca Demografik Etkileri başlığıyla çevrilen bu eserinde, savaşın toplumların demografik yapısı üzerindeki etkilerini evlenme (düğünsellik, nuptialité), doğum (doğumsallık, natalité) ve ölüm (ölümsellik, mortalité) başlıkları altında ele almaktadır. Eseri bizim için önemli kılan diğer bir husus ise Dil Devrimi’nin etksinde yazılan bir eser olmasıdır. Dönemin birçok yazarı gibi mütercim Enis Behiç Bey de bu çevrisi ile yeni kelimelerin dilimize yerleşmesine çalışmaktadır. Eserde sıklıkla kullanılan doğumsallık, ölümsellik, olam, olga, kısalamak, ayral, nomal, verenek, sonyukarı, sonaşağı, kimiyol, acunsal, gedikörtücü, düzenbozum, ilsel, ölçenme, ezim, sayılga, özeksel gibi kelimeler bu çabanın bir sonucudur. Elinizdeki bu eserle -bugünlerde pek de üzerinde durulmak istenmeyen- 1930’lu yıllardaki Dil Devrimi’nin ürettiği kelimelerle örülü bir dünyaya yolculuk edeceksiniz.